leer meer over

polyvagaal

Meer over de theorie, hoe het wordt ingezet als therapie met o.a. meer details over het Safe and Sound Protocol (SSP), wat andere toepassingen zijn en volg een training of workshop om je er in te bekwamen. 

theorie

De theorie van Dr. Stephen Porges bestaat uit 3 peilers: 

Hiërarchie
Eén van de peilers van de Polyvagaaltheorie is de hiërarchie van het autonome zenuwstelsel. Als reactie op signalen uit de omgeving, zijn 3 opeenvolgende stadia mogelijk:
  1. Het is veilig. Het ventrale parasympathische deel van het zenuwstelsel neemt de regie over; we zijn ontspannen en kunnen sociaal contact en verbinding aangaan.
  2. Er dreigt gevaar. Het sympatische deel van het zenuwstelsel neemt de regie over. Dit kennen we van het ‘freeze/fight/flight mechanisme waarbij er heel veel spanning in het lichaam komt om weerstand te kunnen bieden aan gevaar en jezelf te mobiliseren tot vechten of vluchten.
  3. Het is levensbedreigend. Het dorsaal parasympatische deel van het zenuwstelsel treedt in werking; we haken af, worden immobiel, dissociëren.
Je leest er meer over in het blogartikel Polyvagaaltheorie in plaatjes.
1
Neuroceptie
Een ander interessant concept dat de Polyvagaaltheorie beschrijft, is neuroceptie: het ‘onbewuste’ scannen van de omgeving door het zenuwstelsel. Dit gebeurt zonder dat het bewuste brein daarbij betrokken is.

Automatisch associëren we bepaalde situaties als ‘veilig’: een bekende omgeving, een bepaalde gezichtsuitdrukking en houding van anderen, etc. Dit vormt zich al op zeer jonge leeftijd en wordt een ‘blueprint’ voor de rest van ons leven.

Mensen zijn sociale wezens en daardoor spelen signalen van anderen een aanzienlijke rol bij deze neuroceptie. Als iemand schrikt of wegvlucht, staan we onmiddellijk zelf op scherp, zonder daarbij na te denken. Zo reageren we continue, onbewust, op signalen van andere mensen: gezichtsuitdrukking, oogopslag, stem, houding, gedrag.... Ingewikkeld wordt het als in een veilige omgeving, een ontregeld zenuwstelsel dit toch op één of andere manier als onveilig inschat en ons lichaam in een sympathische of dorsale staat vast zet. Er is dan sprake van een trauma.

Je leest er meer over in blogartikelen over neuroceptie
2
Co-regulatie
Ons zenuwstelsel heeft dus een nauwe verbondenheid met hoe anderen zich gedragen. Ook het systeem van ‘spiegelneuronen’ draagt er aan bij om anderen aan te kunnen voelen. Deze wederzijdse verbondenheid helpt om afstemming tussen twee of meer personen te krijgen.

Het proces waarbij twee of meer mensen hun acties continu aan elkaar aanpassen, op elkaar afstemmen, noemen we Co-regulatie. Emoties en gedragingen krijgen vorm en worden bijgestuurd in onderling contact. Co-regulatie betekent ook dat afstemming met iemand die zich in de ventrale staat bevindt, het zenuwstelsel van de ander dusdanig beïnvloedt dat er ontspanning komt om enge, nieuwe situaties aan te durven.
3

therapie

De ladder

De hiërarchie zoals ontdekt door Dr. Stephen Porges is verder onderzocht en toegepast door Deb Dana in haar therapeutische praktijk. Ze laat zien hoe je zenuwstelsel om je te beschermen als het ware een ladder afdaalt naar de dorsale fase. Om daar weer uit te komen, is het nodig om stapsgewijs omhoog te klimmen. Dat gaat altijd via de sympathische fase vóórdat de ventrale fase bereikt kan worden waarin weer een normaal sociaal contact mogelijk is en het lichaam over kan gaan tot rust en herstel.

Deb Dana (LCSW, klinisch maatschappelijk werker) is er als therapeut en consultant in gespecialiseerd mensen te helpen met het op veilige wijze onderzoeken en oplossen van de gevolgen van trauma. Ze ontwikkelde de trainingenreeks ‘Rhythm of Regulation’ en geeft internationaal les over de manieren waarop de polyvagaaltheorie kan helpen in de behandeling van cliënten die traumatiserende gebeurtenissen hebben meegemaakt. Stephen Porges zegt over haar boek: “In haar boek vertaalt Deb Dana op briljante wijze een neurobiologisch onderbouwde theorie naar de klinische praktijk, waardoor de polyvagale benadering werkelijk tot leven komt.”

*bron: uitgeverij Mens! 

SSP

SSP staat voor het ‘Safe and Sound Protocol’ dat is ontwikkeld door Dr. Stephen Porges. Het is een vijfdaagse auditieve interventie bedoeld om stress en auditieve gevoeligheid te reduceren en sociale betrokkenheid en veerkracht te stimuleren.

SSP gebruikt het auditieve systeem om toegang te krijgen tot de nervus vagus die onze fysieke (freeze/flight/fight) toestand reguleert.

Door de fysieke en emotionele toestand waarin je zit te kalmeren, kan er een deur geopend worden naar een betere communicatie met anderen, en/of een betere ontvankelijkheid voor andere vormen van therapie.

De apparatuur die gebruikt wordt bij dit protocol is ontworpen door Integrated Listening Systems. (ILS)

Ervaringen van therapeuten met SSP, lees je in de blogartikelen over SSP die hier dieper op in gaan. 

Publicaties

Nederlandse boeken

  1. Het eerste boek van Porges is baanbrekend en legt de focus op de ontwikkeling van de theorie. 
  2. Het tweede boek van Porges bevat praktische toepassingen van de theorie. 
  3. Het boek van Deb Dana vertaalt de theorie naar de klinische praktijk. 

1

2

3

meer sociale betrokkenheid

trainingEN

Oosterzele (B), 9/16 juni 2010
Brussel (B), 23-25 oktober 2020
Beugen, 20-22 november 2020
Binnenkort bekend
Wonderbaarlijke polyvagaal theorie
Je kunt veel meer zelf alles regelen dan je ooit hebt gedacht. De polyvagaal theorie: een andere kijk op veerkracht. Wij bespreken en oefenen deze wonderbaarlijke en nieuwe doorbraak in deze 2-daagse workshop. (Taal: NL)

  • Dr. Luc Swinnen
  • Rhythm of Regulation
    Clinical Applications of Polyvagal Theory, a three-day immersion experience. Learn the language of the nervous system as you map your own autonomic pathways and discover how to become a regulated and regulating resource for your clients. (Taal: EN & FR)

  • Deb Dana
  • Polyvagaal Therapie
    De workshop geeft inzicht in de Polyvagaaltheorie van Stephen Porges en leert je hoe je het autonome zenuwstelsel van jezelf en dat van anderen als professional kunt reguleren. (Taal: NL)

  • Heleen Grooten
  • De taal van Polyvagaal in 123
    Introductieworkshop. Maak kennis met de Polyvagaaltheorie van Stephen Porges en leer over het autonome zenuwstelsel. Datum & locatie zijn binnenkort bekend. (Taal: NL)

  • Bernadette Van Rijckeghem
  • Open avond
    Workshop
    Info SSP
    Info SSP
    Deb Dana 1
    Deb Dana 2
    Cursus Therapie
    Wonderbaarlijk
    Deb Dana (B)
    Cursus Therapie

    ook een training plaatsen?

    Wil je ook dat je training, workshop, cursus, evenement, … waarin de Polyvagaaltheorie centraal staat, geplaatst wordt op deze site, vul dan het onderstaande formulier in. 

    Aanvraag Training

    Schrijf je in voor de nieuwsbrief en je krijgt het te horen als er interessante nieuwe content is.

    Je kunt ook je ideeën opgeven wanneer je mee wilt werken aan de content voor deze site. Suggesties en vragen zijn welkom.

    Je kunt ons ook volgen op de sociale media: