leer meer over

polyvagaal

Meer over de theorie, hoe het wordt ingezet als therapie met o.a. meer details over het Safe and Sound Protocol (SSP), wat andere toepassingen zijn en volg een training of workshop om je er in te bekwamen. 

theorie

De theorie van Dr. Stephen Porges bestaat uit 3 pijlers: 

Hiërarchie
Eén van de pijlers van de Polyvagaaltheorie is de hiërarchie van het autonome zenuwstelsel. Als reactie op signalen uit de omgeving, zijn 3 opeenvolgende stadia mogelijk:
  1. Het is veilig. Het ventrale parasympathische deel van het zenuwstelsel neemt de regie over; we zijn ontspannen en kunnen sociaal contact en verbinding aangaan.
  2. Er dreigt gevaar. Het sympatische deel van het zenuwstelsel neemt de regie over. Dit kennen we van het ‘fight/flight/freeze' mechanisme waarbij er heel veel spanning in het lichaam komt om weerstand te kunnen bieden aan gevaar en jezelf te mobiliseren tot vechten of vluchten.
  3. Het is levensbedreigend. Het dorsaal parasympatische deel van het zenuwstelsel treedt in werking; we haken af, worden immobiel, dissociëren.
Je leest er meer over in het blogartikel Polyvagaaltheorie in plaatje
1
Neuroceptie
Een ander interessant concept dat de Polyvagaaltheorie beschrijft, is neuroceptie: het ‘onbewuste’ scannen van de omgeving door het zenuwstelsel. Dit gebeurt zonder dat het bewuste brein daarbij betrokken is.

Bepaalde situaties bestempelt neuroceptie als ‘veilig’: een bekende omgeving, een bepaalde gezichtsuitdrukking en houding van anderen, etc. Andere ervaringen worden weer als niet veilig bestempeld. Alle eerder opgeslagen ervaringen vormen zo de basis voor de automatische inschatting van het zenuwstelsel of iets veilig, gevaarlijk of levensbedreigend is.

Mensen zijn sociale wezens en daardoor spelen signalen van anderen een aanzienlijke rol bij deze neuroceptie. Als iemand schrikt of wegvlucht, staan we onmiddellijk zelf op scherp, zonder daarbij na te denken. Zo reageren we continue, onbewust, op signalen van andere mensen: gezichtsuitdrukking, oogopslag, stem, houding, gedrag....

Ingewikkeld wordt het als in een veilige omgeving, een ontregeld zenuwstelsel dit toch op één of andere manier als onveilig inschat en ons lichaam in een sympathische of dorsale staat vast zet. Er is dan sprake van een trauma.

Je leest er meer over in blogartikelen over neuroceptie
2
Co-regulatie
Ons zenuwstelsel heeft dus een nauwe verbondenheid met hoe anderen zich gedragen. Ook het systeem van ‘spiegelneuronen’ draagt er aan bij om anderen aan te kunnen voelen. Deze wederzijdse verbondenheid helpt om afstemming tussen twee of meer personen te krijgen.

Het proces waarbij twee of meer mensen hun acties continu aan elkaar aanpassen, op elkaar afstemmen, noemen we co-regulatie. Emoties en gedragingen krijgen vorm en worden bijgestuurd in onderling contact. Co-regulatie betekent ook dat afstemming met iemand die zich in de ventrale staat bevindt, het zenuwstelsel van de ander dusdanig beïnvloedt dat er ontspanning komt om enge, nieuwe situaties aan te durven.
3

therapie

De ladder

De hiërarchie zoals ontdekt door Dr. Stephen Porges is verder onderzocht en toegepast door Deb Dana in haar therapeutische praktijk. Ze laat zien hoe je zenuwstelsel om je te beschermen als het ware een ladder afdaalt naar de dorsale fase. Om daar weer uit te komen, is het nodig om stapsgewijs omhoog te klimmen. Dat gaat altijd via de sympathische fase vóórdat de ventrale fase bereikt kan worden waarin weer een normaal sociaal contact mogelijk is en het lichaam over kan gaan tot rust en herstel.

Deb Dana (LCSW, klinisch maatschappelijk werker) is er als therapeut en consultant in gespecialiseerd mensen te helpen met het op veilige wijze onderzoeken en oplossen van de gevolgen van trauma. Ze ontwikkelde de trainingenreeks ‘Rhythm of Regulation’ en geeft internationaal les over de manieren waarop de polyvagaaltheorie kan helpen in de behandeling van cliënten die traumatiserende gebeurtenissen hebben meegemaakt. Stephen Porges zegt over haar boek: “In haar boek vertaalt Deb Dana op briljante wijze een neurobiologisch onderbouwde theorie naar de klinische praktijk, waardoor de polyvagale benadering werkelijk tot leven komt.”

*bron: uitgeverij Mens! 

SSP

SSP staat voor het ‘Safe and Sound Protocol’ dat is ontwikkeld door Dr. Stephen Porges. Het is een vijfdaagse auditieve interventie bedoeld om stress en auditieve gevoeligheid te reduceren en sociale betrokkenheid en veerkracht te stimuleren.

SSP gebruikt het auditieve systeem om toegang te krijgen tot de nervus vagus die onze fysieke (freeze/flight/fight) toestand reguleert.

Door de fysieke en emotionele toestand waarin je zit te kalmeren, kan er een deur geopend worden naar een betere communicatie met anderen, en/of een betere ontvankelijkheid voor andere vormen van therapie.

De apparatuur die gebruikt wordt bij dit protocol is ontworpen door Integrated Listening Systems. (Unyte-ILS)

Ervaringen van therapeuten met SSP, lees je in de blogartikelen over SSP die hier dieper op in gaan. 

Meer over trauma

Trauma en het zenuwstelsel, een polyvagaal perspectief. 

Video geproduceerd door Polyvagal Institute (PVI)

Publicaties

Nederlandse boeken

  1. Het eerste boek van Porges is baanbrekend en legt de focus op de ontwikkeling van de theorie. 
  2. Het tweede boek van Porges bevat praktische toepassingen van de theorie. 
  3. Het boek van Deb Dana vertaalt de theorie naar de klinische praktijk. 

1

2

3

meer sociale betrokkenheid

Online, 25 augustus 2022
Amstelveen, 26 aug. 2022
29 aug. & 5 sept. 2022
B-Mortsel, 3 sept. 2022
12 september 2022
Oisterwijk, 24 september 2022
Schoorl, 27 sept. & 28 okt. 2022
30 september 2022
Online, 13 & 27 okt. 2022
Amstelveen, 14 oktober 2022
Beugen, start 21-22 oktober 2022
25 november 2022
Oisterwijk/online, start 17 dec. 2022
Op aanvraag
Binnenkort bekend
MASTERCLASS: Burn-Out en de Nervus Vagus
Deze anderhalfuur durende masterclass is een korte introductie op de Polyvagaal Theorie. Daarna leggen we de link tussen de rol van de Nervus Vagus, de werking van je zenuwstelsel en burn-out. Je krijgt ook enkele tips mee om je Nervus Vagus te versterken. (van 10-11u30)

  • Yvi Van Ham
  • 1-daagse training Alles begint in het zenuwstelsel
    Een training voor paardencoaches en hulpverleners uit andere werkvelden, met het paard en de natuur als katalysatoren van het leerproces. Polyvgaaltheorie en praktijk met en tussen de paarden. Een eerste stap in werken met het zenuwstelsel in coaching en therapie.

  • Eva Groslot en Monique Verreijdt
  • Training Veilig geankerd
    Ervaringsgerichte training voor hulpverleners over wat veilig geankerd zijn in jezelf voor je cliënt en voor jezelf kan betekenen in het contact met de ander. De training is een combinatie van uitleg over de Polyvagaaltheorie - vanuit zowel cliënt als hulpverlenerspositie, (lichaamsgerichte) oefeningen, opstellingen.

  • Josien Metske, Marjoke Laan
  • Praktijkdag Polyvagaal Theorie
    Van theorie naar praktijk. Van begrijpen met het hoofd naar ervaren met het lichaam. Hoe ga je concreet aan de slag met PVT in je dagelijks leven en/of in de praktijk met je cliënten? Een dag vol doe-oefeningen, reflectie, belichamen van autonome staten en state-shifts. Met een sausje extra theorie.

  • Yvi Van Ham
  • Kennismaking Safe and Sound Protocol
    Online kennismaken met het Safe and Sound Protocol. Leer hoe je het protocol toepast en merk aan den lijve wat het voor jou en/of je cliënten kan betekenen. De volgende groep start op 12 september, deelname loopt een maand door.

  • Josien Metske, Marjoke Laan
  • 1-daagse training Alles begint in het zenuwstelsel
    Een training voor paardencoaches en hulpverleners uit andere werkvelden, met het paard en de natuur als katalysatoren van het leerproces. Polyvgaaltheorie en praktijk met en tussen de paarden. Een eerste stap in werken met het zenuwstelsel in coaching en therapie.

  • Eva Groslot en Monique Verreijdt
  • Toepassing PVT in de dagelijkse praktijk met lichaamsgerichte interventies
    2-daagse cursus over de Polyvagaal theorie (PVT) en de inzichten hieruit vertaald naar een praktische toepassing in de eigen praktijk. Voor psychologen, psychosomatische (oefen)therapeuten, ergotherapeuten, orthopedagogen, aio's, poh-ggz, docenten, jeugdwerkers.

  • Mirjam Spijker & Sandra Roubos
  • Bijscholing 'In Vuur en Vlam' - Educatie polyvagaaltheorie
    In deze ervaringsgerichte bijscholing leer je werken met het nieuwe psycho-educatiemateriaal. Je leert de theorie van de polyvagaaltheorie en gaat deze toepassen. Daarna kun je uitleggen en visueel maken welke processen er spelen in ons bij stress, angst en overweldigende ervaringen!

  • Clarisse Mirandolle
  • Online MASTERCLASS Polyvagaaltheorie
    2 x 2 uur online masterclass polyvagaaltheorie en implicaties voor (relatie-)therapie, traumatherapie en de zorgsector. Inzicht in de bouwstenen voor een veilig en traumasensitief klimaat. Link met hartcoherentie. Voor coaches, therapeuten, zorg-professionals, leerkrachten. (van 10-12u)

  • Mathieu Devies
  • 1-daagse training Alles begint in het zenuwstelsel
    Een training voor paardencoaches en hulpverleners uit andere werkvelden, met het paard en de natuur als katalysatoren van het leerproces. Polyvgaaltheorie en praktijk met en tussen de paarden. Een eerste stap in werken met het zenuwstelsel in coaching en therapie.

  • Eva Groslot en Monique Verreijdt
  • Verdiepingstraining polyvagaal theorie, therapie en trauma
    Deze training is bedoeld voor mensen die een basiscursus hebben gevolgd op het gebied van polyvagaal theorie en therapie en die zich verder willen verdiepen in de uitbreiding van hun theoretische kennis en praktische vaardigheden. De training bestaat uit 2 blokken van 2 dagen & 1 terugkomdag.

  • Heleen Grooten, Saskia van Noord
  • Bijscholing 'In Vuur en Vlam' - Educatie polyvagaaltheorie
    In deze ervaringsgerichte bijscholing leer je werken met het nieuwe psycho-educatiemateriaal. Je leert de theorie van de polyvagaaltheorie en gaat deze toepassen. Daarna kun je uitleggen en visueel maken welke processen er spelen in ons bij stress, angst en overweldigende ervaringen!

  • Clarisse Mirandolle
  • Coachen met het zenuwstelsel
    Een verdiepend programma van 5 maanden over het zenuwstelsel in lichaamsgerichte coaching en therapie voor paardencoaches en hulpverleners uit andere werkvelden met de natuur en de paarden. Theorie ochtenden online - live dagen op locatie met en tussen de paarden - online platform - Q&A's - veel praktijk!

  • Eva Groslot en Monique Verreijdt
  • Training - Handvaten uit de 'Polyvagale theorie van S. Porges'
    In combinatie met het doelgericht inzetten van hartcoherentie in de zorg. Wetenschappelijk onderbouwde training voor zorgprofessionals (VAPH, organisatie voor bijzondere jeugdzorg, ...) bestaande uit verschillende delen.

  • Mathieu Devies
  • De taal van Polyvagaal in 123
    Introductieworkshop. Maak kennis met de Polyvagaaltheorie van Stephen Porges en leer over het autonome zenuwstelsel.
    Datum & locatie zijn binnenkort bekend. (Taal: NL)

  • Bernadette Van Rijckeghem
  • trainingEN

    Open avond
    Workshop
    Info SSP
    Info SSP
    Deb Dana 1
    Deb Dana 2
    Cursus Therapie
    Wonderbaarlijk
    B-Yvi-Vorming
    B-Yvi-Vorming
    B-Yvi-Biodanza
    Heleen-Therapie
    B-Yvi-Praktijk
    B-Deb Dana
    Angelique-TRE
    Heleen-Therapie
    Paarden Training
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    Paarden Training
    Mindfulness-Online
    Heleen-Therapie
    B-Swinnen-jaar ZOOM
    Paarden Training
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    B-Yvi-Praktijk ZOOM
    Heleen-Therapie
    B-Yvi-Praktijk ZOOM
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    B-Yvi-Praktijk ZOOM
    Heleen-Therapie
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    B- Paarden Training
    B-Yvi-Ondernemers ZOOM
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    B-Yvi-Praktijk ZOOM
    Heleen-Therapie
    B-Yvi-Intro ZOOM
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    B-Yvi-Vorming ZOOM
    Fortior Studiedag
    B-Yvi-Intro ZOOM
    Heleen-Therapie
    B-Yvi-Intro ZOOM
    B-Yvi-Praktijk ZOOM
    Heleen-Therapie
    Mathieu ZOOM
    B-Yvi-Vorming
    In Vuur & Vlam
    SSP Training
    SSP Training
    In Vuur & Vlam
    Yvi - Masterclass
    Paarden Training
    Yvi - Praktijk
    Paarden Training
    Schoorl Cursus
    In Vuur & Vlam
    Mathieu - Masterclass
    Paarden Training
    Veilig geankerd
    Intro SSP
    Verdieping
    In Vuur & Vlam
    Paarden Programma

    ook een training plaatsen?

    Wil je ook dat je training, workshop, cursus, evenement, … waarin de Polyvagaaltheorie centraal staat, geplaatst wordt op deze site, vul dan het onderstaande formulier in. 

    Aanvraag Training

    Schrijf je in voor de nieuwsbrief en je krijgt het te horen als er interessante nieuwe content is.

    Je kunt ook je ideeën opgeven wanneer je mee wilt werken aan de content voor deze site. Suggesties en vragen zijn welkom.

    Je kunt ons ook volgen op de sociale media: